Bức tượng bán thân của ông, khiêm tốn, nhỏ bé như tính cách của cuộc đời ông: không bao giờ hài lòng với công việc đã làm. 

Cuộc đời của nhà bác học Pat-xtơ thật bi thảm và tính tình của ông cũng rất mâu thuẫn. Ông là một người dũng cảm trong khoa học, nhưng nhút nhát trong cuộc sống. Ông đối xử với mội người rất thân mật nhưng cũng hay nổi cáu. 

Pat-xtơ có những khám phá xuất sắc trong khoa học. Ông đã làm việc trong phòng thí nghiệm nhiều năm. Ngoài đường, ông là một người nặng nề và chậm chạp nhưng mỗi khi bước vào phòng thí nghiệm là ông đổi khác ngay. Đối với Pat-xtơ, phòng thí nghiệm là nguồn gốc của mọi hạnh phúc trên đời. Khi bước chân vào phòng thí nghiệm, trước mắt không chỉ là dụng cụ máy móc hay đồ thí nghiệm bằng thuỷ tinh mà đó chính là những hiện vật cụ thể kể về những suy nghĩ, tìm tòi trong thắng lợi của ông. 

Pat-xtơ không thích tranh luận, ông luôn mải mê làm việc. Cuộc đời ông là những năm làm việc cần cù và đấu tranh đầy gian khổ đối với những kẻ đối địch và với bản thân mình. 

Chính trong phòng thí nghiệm đã nảy nở những phương hướng mới trong tài năng của Pat-xtơ, ông là một người làm thí nghiệm cẩn thận và một nhà phát minh xuất sắc. Bình Pat-xtơ do ông phát minh ra là một bình cầu có cổ nhỏ và cong. Hơn 100 năm trước, người ta giữ rượu nho mới cất vào trong bình, đến nay rượu vẫn không bị chua chính nhờ hình thù kỳ lạ của bình đã tránh cho rượu nho khỏi bị lên men. Pat-xtơ là một nhà hoá học, nhà sinh vật học, bác sĩ và lại còn đảm trách nhiệm vụ của một kỹ sư. 

Pat-xtơ được cả thế giới biết đến vì những công trình chống bệnh dại của ông. Ông là người đầu tiên đề xướng tiêm chủng phòng dại. Ngoài việc nghiên cứu quá trình lên men và giải quyết cuộc tranh luận hàng thế kỷ về vấn đề “tự sinh sản”, Pat-xtơ đã nghiên cứu ra các nguyên nhân làm biến chất rượu nho và bia, các loại bệnh của con tằm, sự nhiễm trùng và áp dụng thuốc chủng. Pat-xtơ không chỉ liên hệ giữa khoa học và đời sống mà còn đồng cam cộng khổ với nhân dân. Bằng những kiến thức khoa học, ông đã cứu những nông dân làm rượu nho và chăn tằm khỏi bị phá sản. 

Pat-xtơ là một  ông già râu tóc bạc phơ có đôi mắt hiền hậu, ông đã sống được đến ngày vinh quang nhất của cuộc đời mình. Hiện nay trong nhà ông còn giữ được hơn 25 ngàn thư từ và tài liệu. Đó là những lời cảm ơn của tất cả mọi người trên thế giới đối với nhà bác học Pháp vĩ đại. Ngày 29 tháng 12 năm 1983, Pat-xtơ trở thành Viện sĩ danh dự của Viện Hàn lâm khoa học Nga. Trong số những bức thư chúc mừng từ nước Nga gửi tới thấy có bức thư của nhà bác học Nga Xtô-lê-tôp. 

Viện Pat-xtơ là trung tâm nghiên cứu sinh vật và vi sinh lớn nhất nước Pháp. Từ phòng thí nghiệm thô sơ của Pat-xtơ, người sáng lập ra Viện, ngày nay, Viện đã có cơ ngơi là hàng loạt những ngôi nhà thí nghiệm hiện đại. 

Những hạt giống do Pat-xtơ gieo trồng nay đã mọc lên khắp nước Pháp. Tên tuổi Pat-xtơ cả thế giới đều biết. Chúng ta không thể nào quên được những lời trứ danh này của Viện sĩ hàn lâm Ti-mi-ri-a-dep nói về Pat-xtơ: “Những thế hệ mai sau sẽ tiếp tục sự nghiệp của Pat-xtơ. Cho dù họ có đi xa đến đâu chăng nữa thì vẫn là đi theo con đường do Pat-xtơ chỉ ra, đó là điều mà ngay cả những thiên tài trong khoa học cũng không thể nào làm khác được”.  

Vũ Khôi Nguyên sưu tầm và biên soạn