Nguyễn Hằng Chi
Nguyễn Hàng Chi (1886-1908): có tên là Nối, khi đi học thường gọi là đồ Tuỵ là con một gia đình nho học nổi tiếng ở làng Đông Thượng xã Ích Hậu tổng Phù Lưu nay là xã Ích Hậu huyện Can Lộc tỉnh Hà Tĩnh.
Nguyễn Hàng Chi nổi tiếng hay chữ trong vùng nhưng ông không đi thi. Sau chuyến đi Nam – Ngãi năm 1907 trở về chịu ảnh hưởng của phong trào Duy Tân trong đó, rồi được các yếu nhân của Duy Tân hội Nghệ Tĩnh giác ngộ Nguyễn Hàng Chi càng thiết tha với sự nghiệp cứu nước. Đầu năm 1908 phong trào chống thuế bùng nổ ở Quảng Nam rồi lan ra các tỉnh Trung Kỳ trong đó có Hà Tĩnh, cùng với các hội viên khác đứng ra tổ chức vận động và Nguyễn Hàng Chi trở thành người cầm đầu phong trào chống thuế ở Hà Tĩnh. Ở Can Lộc, Thạch Hà nơi ông trực tiếp lãnh đạo lúc bấy giờ có nhiều bài vè do ông làm được phổ biến rộng rãi, tháng 5-1908 ông giả làm người bán quế để đi nhiều nơi trong tỉnh liên lạc với các hội viên Hội Duy Tân và phân phát tờ “Thông Tri” với nội dung do ông soạn thảo:
“ Đáng yêu thay dân Quảng Nam
Đáng kính thay dân Quảng Nam
Đáng học thay dân Quảng Nam”,...
Bản Thông Tri được truyền bá rộng rãi đã dấy lên một phong trào sôi nổi hưởng ứng cuộc đấu tranh, sáng ngày 23-5-1908 Nguyễn Hàng Chi cùng Trần Tỵ, Phan Hiệp, Nguyễn Lương Nhân dẫn 600 người lên huyện lỵ Can Lộc để “xin sưu” làm cho tri huyện Nguyễn Doãn Văn bỏ trốn. Khi đoàn xin sưu ào ạt kéo về tỉnh lỵ thì bị toán quân Pháp chặn lại khủng bố, ông và một số người khác bị bắt, Nguyễn Hàng Chi cùng với những người chống thuế bị giam chung với các yếu nhân của Hội Duy Tân và bị dùng nhục hình tra tấn. Lúc đầu ông không nhận song sau đó ông lại nhận tất cả trách nhiệm về mình, ông đã bị chính quyền thực dân và tay sai hành quyết ngay sau thành Hà Tĩnh.
Cuộc xin sưu ở Hà Tĩnh nằm trong chuỗi sự kiện phong trào chống thuế ở Trung Kỳ năm 1908 đã gây tiếng vang lớn và tên tuổi của Nguyễn Hàng Chi được truyền tụng và ca ngợi khắp vùng Nghệ Tĩnh.Đặng Quang Huy @ 16:22 14/01/2011
Số lượt xem: 330
- Lê Văn Huân (14/01/11)
- Lê Ninh (14/01/11)
- Bùi Dương Lịch (14/01/11)
- Nguyễn Thiếp (14/01/11)
- Lê Hữu Trác (14/01/11)




Các ý kiến mới nhất