Bùi Cầm Hổ
Bùi Cẩm Hổ (thế kỷ XV): Quê xã Đậu Liêu, huyện Thiên Lộc nay là xã Đậu Liêu, thị xã Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh. Lớn lên ra Thăng Long học. Khi đứng ra làm minh chứng cho vụ án “Canh lươn” được dư luận cho là người có tài, tuy chưa đi thi nhưng triều đình đặc cách trọng dụng. Ông đã từng giữ các chức vụ: Ngự sử Trung thừa, An Vũ sứ Lạng Sơn, thăng Tham tri chính sự, chức Á tướng thờ ba triều vua Lê sơ là: Thái Tổ, Thái Tôn, Nhân Tôn.
Đối với chính sự ông là bậc sĩ phu tận tâm quyết đoán, công minh cương trực không hề né tránh, xu phụ một ai. Ông thường quý trọng bênh vực những người trung trực, trong thời Lê Thái Tôn, nhà vua làm nhiều việc trái với di huấn của Tiên đế, bằng mọi cách ông và nhiều đình thần cực lực can ngăn, ngay đối với Lê Sát, Tể Tướng đương triều làm nhiều việc sai trái thao túng lộng quyền ông cũng đã dâng sớ hặc tội. Nhưng lúc đó nhà vua đâu dễ dàng nhìn thấy và dường như sự có mặt của ông tại triều là một cản trở khó chịu, vì thế ông đã bị Lê Sát biếm truất đẩy ra trấn trị ở Lạng Sơn. Thủ đoạn trù dập của Lê Sát là thế ông vẫn không vì thế lấy đó làm điều, khi Lê Sát bị tội nhà vua ra lệnh chém bêu đầu, ông đã can vua không nên áp dụng hình phạt đó đối với một đại thần từng là phụ chính vốn là khai quốc công thần. Trong việc chọn cộng sự ông cất nhắc trước hết những người trung trực kiên quyết dám nói sự thực bảo vệ lẽ phải. Tiêu biểu là việc tâu xin nhà vua đề bạt Trần Hiển làm Thị Ngự Sử bởi ông nhận thấy thái độ cương trực thẳng thắn của Trần Hiển đã dám dâng sớ tố cáo Lê Hiệu là viên Tổng quản cậy mình có uy quyền cho lấp đoạn sông mà thuyền bè thường qua lại thuận tiện để làm của riêng .
Khi nghỉ về quê ông vẫn chăm lo đồng điền như một lão nông, ông đã cùng dân làng xây một con đập bằng đá chặn dòng khe Vẹt dẫn nước từ núi xuống đủ tưới hàng trăm mẫu ruộng của làng xưa nay vốn bị hạn hán. Ông đã trở thành một trong những vị “tổ sư” ở vùng Nghệ Tĩnh về đắp đào kênh dẫn nước tưới ruộng. Khi ông mất triều đình ghi công và phong Bỉnh quân đại vương, Thượng đẳng phúc thần, đền thờ ông được xây cất ngay bên hữu ngạn ngọn khe Vẹt trước chân núi Bạch Tỵ trong dãy núi Hồng nhân dân cả vùng quen gọi là đền Đô Đài: “Tháng Giêng Đô Đài, tháng hai Hương Tích”.
Bùi Cầm Hổ với toàn bộ sự nghiệp nhân cách đức độ và phong tiết của ông đã tạo nên tấm gương sáng ngời về đạo lý truyền thống tốt đẹp bằng dấu ấn lịch sử hết sức sâu đậm để lại hậu thế dài lâu không thể phai mờ.
- Những câu thơ ca tụng:
- Cũng hàng quan lại, cũng triều ban
- Hổ hét ra oai hồi mẹ đẻ
- Cháo lươn giải oán cho người oan
- Ngọn cờ phía bắc còn bia tạc
- Khe núi phía nam bởi đá hàn
- Cũng hàng quan lại, cũng triều ban
- Hổ hét ra oai thời mẹ đẻ
- Cháo lươn giải oán cho người oan
- Ngọn cờ phía bắc còn bia tạc
- Khe núi phía nam bởi đá hàn
Đặng Quang Huy @ 16:12 14/01/2011
Số lượt xem: 295
- Nguyễn Biểu (14/01/11)
- Đặng Dung (14/01/11)
- Sử Hy Nhan (14/01/11)
- Nguyễn Huy Oánh (14/01/11)
- Nguyễn Huy Tự (14/01/11)




Các ý kiến mới nhất